Bu yazıda 8 bölüm
Aylık kahve kutusu, yıllık yazılım lisansı, haftalık sebze sepeti ya da üyelikle açılan bir eğitim içeriği… Hepsinin ortak noktası, müşteriden her dönem yeniden ödeme almanız gerekmesi. Her ay müşteriye “ödeme zamanı geldi” e-postası atıp kart bilgisini yeniden girmesini beklemek hem sizi hem müşteriyi yorar ve her döngüde müşteri kaybettirir. Çözüm, tekrarlayan ödeme: müşteri ilk ödemede kartını kaydeder, sonraki dönemlerin ücreti aynı karttan otomatik çekilir.
Bu yazıda WooCommerce’te abonelik satışının nasıl çalıştığını, Türkiye’deki ödeme altyapılarında hangi seçeneklerin tekrarlayan ödemeyi desteklediğini, kurulum adımlarını ve yenileme ödemesi başarısız olduğunda neler olduğunu anlatıyoruz.
WooCommerce abonelik satışı için neye ihtiyacınız var?
WooCommerce kendi başına abonelik ürünü satmaz. Abonelik için iki parça gerekir:
- WooCommerce Subscriptions eklentisi: WooCommerce’in kendi ücretli eklentisidir (WooCommerce.com’dan alınır). “Basit abonelik” ve “değişken abonelik” ürün türlerini, dönem ve deneme süresi ayarlarını, müşterinin Hesabım sayfasındaki abonelik ekranını ve yenileme takvimini getirir.
- Kart saklamayı destekleyen bir ödeme altyapısı: Yenileme ödemesini müşteri sitede değilken çekebilmek için kartın ödeme kuruluşunda güvenli biçimde saklanması (tokenizasyon) gerekir. Kart numarası mağazanızda değil, ödeme kuruluşunda durur; sitenizde yalnız kartı temsil eden bir anahtar tutulur.
Abonelik eklentisi “ne zaman, ne kadar çekilecek” sorusunu yönetir; ödeme eklentisi ise “kayıtlı karttan nasıl çekilecek” kısmını üstlenir. İkisinin birbiriyle konuşması gerekir; bu yüzden ödeme eklentinizin WooCommerce Subscriptions desteği olup olmadığını mutlaka kontrol edin.
Hangi ödeme altyapısı tekrarlayan ödemeyi destekler?
Türkiye’de sanal POS iki gruba ayrılır: bankaların kendi sanal POS’ları ve iyzico, PayTR gibi ödeme kuruluşları. Bu ayrım abonelik için belirleyicidir, çünkü kart saklama hizmetini ödeme kuruluşları sunar. (Farkı merak ediyorsanız: Sanal POS nedir, banka POS’u ile ödeme kuruluşu arasındaki fark.)
| Altyapı | Kart saklama | Abonelik (otomatik yenileme) |
|---|---|---|
| iyzico | Var | Var |
| PayTR Direkt API | Var (Kart Saklama API) | Var |
| PayTR iFrame | Yok | Yok — iFrame akışı kartı saklamaz |
| Banka sanal POS’ları (NestPay altyapılı bankalar, Garanti BBVA, Yapı Kredi, VakıfBank) | Yok | Yok — müşteri her ödemede kartını yeniden girer |
Pratik sonuç şu: abonelik satacaksanız ödemeyi iyzico ya da PayTR Direkt üzerinden almanız gerekir. Tek seferlik satışlarınızı banka POS’unuzdan almaya devam edebilirsiniz; Invum POS’ta birden fazla POS hesabını aynı anda kullanabilirsiniz.
Tekrarlayan ödeme nasıl çalışır?
Bir aboneliğin yaşam döngüsü kabaca şöyledir:
- İlk ödeme: Müşteri abonelik ürününü sepete ekler, hesabıyla ödeme yapar ve 3D Secure doğrulamasını tamamlar. Bu sırada kartı ödeme kuruluşunda saklanır ya da daha önce kaydettiği bir kartı seçer. WooCommerce Subscriptions aboneliği oluşturur; Invum POS ödemede kullanılan kartı bu aboneliğe bağlar.
- Yenileme günü: WooCommerce Subscriptions takvimdeki gün geldiğinde bir yenileme siparişi açar. Eklenti, aboneliğe bağlı kayıtlı karttan tutarı çeker. Bu çekimde müşteri sitede olmadığı için 3D Secure adımı yoktur; yenilemeler tek çekim olarak alınır.
- Sonuç: Çekim başarılıysa yenileme siparişi ödenir ve abonelik aktif kalır. Başarısızsa yenileme siparişi “başarısız” olur ve abonelik askıya alınır (aşağıda ayrıntısı var).
Müşteri hiçbir şey yapmadan aboneliği devam eder; siz de yenileme siparişlerini diğer siparişlerinizle aynı ekranda görürsünüz. Her yenileme ayrı bir WooCommerce siparişi olduğu için iade de her zamanki gibi sipariş ekranındaki “İade” düğmesiyle yapılır (bkz. WooCommerce sipariş iadesi ve iptali).
Kurulum: adım adım
1. Ödeme kuruluşu hesabınızı hazırlayın
iyzico kullanıyorsanız API anahtarı ve gizli anahtarınızı hazırlayın (adımlar için WooCommerce iyzico kurulumu). PayTR kullanıyorsanız Direkt API ve Kart Saklama API’nin mağaza hesabınızda açık olması gerekir; PayTR’nin standart iFrame entegrasyonu kartı saklamaz (genel PayTR kurulumu için WooCommerce PayTR kurulumu). Her iki kuruluşta da kayıtlı karttan 3D Secure’suz çekimin hesabınızda açık olduğunu kuruluşunuzla teyit edin; bu yetki üye işyeri sözleşmenize bağlıdır.
2. WooCommerce Subscriptions ve Invum POS’u kurun
WooCommerce Subscriptions’ı kurup etkinleştirin. Ardından Invum POS’u WordPress.org’dan kurun ve Invum POS → POS Hesapları ekranından iyzico ya da PayTR Direkt hesabınızı ekleyin. Abonelik desteği ücretsiz Lite sürümünde vardır; iyzico ve PayTR ile çalışan bir mağaza için ücretli plan gerekmez.
3. Abonelik ürününüzü oluşturun
Ürünler → Yeni ekle ekranında ürün türü olarak “Basit abonelik”i (Simple subscription) seçin. Abonelik ücretini, dönemi (ör. her 1 ayda), varsa deneme süresini ve kayıt ücretini girin. Yeni bir ürünle başlayıp önce test modunda bir deneme siparişi vermeniz en güvenli yoldur.
4. İlk ödemede kartın kaydedildiğinden emin olun
Otomatik yenilemenin tek şartı aboneliğe bağlı bir kayıtlı kart olmasıdır:
- PayTR Direkt: Sepette abonelik ürünü varsa kart, “kartı kaydet” kutusu işaretlenmese de kaydedilir.
- iyzico: Ödeme iyzico’nun güvenli ödeme formunda alındığı için kartı kaydetme seçimini müşteri bu formda yapar. Müşteriye kartını kaydetmesini hatırlatan kısa bir not (ürün açıklaması ya da ödeme sayfası metni) eklemenizi öneririz. Müşteri daha önce kaydettiği bir kartla öderse o kart kullanılır.
Müşteri kartını kaydetmeden ödediyse abonelik yine oluşur, ama ilk yenileme otomatik çekilemez; müşteri yenileme ödemesini kendisi yapar ya da Hesabım → Abonelikler’den bir kayıtlı kart seçer.
Yenileme ödemesi başarısız olursa ne olur?
Kartın limiti dolmuş, süresi geçmiş ya da kart kapatılmış olabilir. Bu durumda banka çekimi reddeder ve şunlar olur:
- Yenileme siparişi “başarısız” durumuna geçer, abonelik askıya alınır; siparişin notunda bankanın ret nedeni yazar. Red kodlarının anlamı için POS ve banka hata kodları rehberine bakabilirsiniz.
- WooCommerce Subscriptions ayarlarında “Retry Failed Payments” (başarısız ödemeleri yeniden dene) seçeneği açıksa, eklenti kendi takvimine göre çekimi birkaç kez daha dener ve müşteriye bilgilendirme e-postaları gönderir. Bu sistem WooCommerce Subscriptions’ın kendisine aittir; ayrıca bir ayar yapmanız gerekmez.
- Müşteri Hesabım → Abonelikler ekranında aboneliğin ödeme yöntemini değiştirip başka bir kayıtlı kartını seçebilir. Seçilen kartın o müşteriye ait olduğu doğrulanır.
Başarısız yenileme müşteriyi kart testi korumasına takmaz; yenilemeler müşterinin ödeme denemesi sayılmaz, sonraki ödemesini engellemez.
İptal, askıya alma ve tutar değişikliği
Invum POS, WooCommerce Subscriptions’ın abonelik yönetimi özelliklerini destekler: iptal, askıya alma ve yeniden etkinleştirme, tutar ve tarih değişikliği, aynı siparişte birden fazla abonelik ve müşterinin ya da yöneticinin ödeme yöntemini değiştirmesi. Bir aboneliği iptal ettiğinizde sonraki dönemler için çekim yapılmaz; geçmiş dönemlerin iadesi sipariş bazında yapılır.
Abonelikte dikkat edilmesi gerekenler
- Açık abonelik koşulları: Yenileme çekimleri 3D Secure’suz yapıldığı için itiraz (chargeback) riski taşır. Dönemi, tutarı ve nasıl iptal edileceğini ürün sayfasında ve mesafeli satış sözleşmesinde açıkça yazın.
- Taksit: Yenilemeler tek çekimdir. Taksitli satış istiyorsanız aboneliği değil, tek seferlik ürünü taksitlendirin (bkz. WooCommerce’te taksitli ödeme).
- Test edin: Canlıya geçmeden önce kuruluşun test ortamında bir abonelik alın ve yenilemeyi aboneliğin düzenleme ekranındaki işlemlerden (“Process renewal”) elle tetikleyerek deneyin.
- Üyelik ve bağış siteleri: WooCommerce dışında Paid Memberships Pro ile üyelik ya da GiveWP ile düzenli bağış alıyorsanız, Invum POS’un ücretli planlarındaki köprüler aynı kayıtlı kart altyapısını bu eklentilere taşır (bkz. planlar).
Sık sorulan sorular
Banka sanal POS’umla abonelik satabilir miyim?
Otomatik yenilemeyle hayır. Banka sanal POS altyapıları kart saklama hizmeti sunmadığı için yenileme ödemesi müşteri sitede değilken çekilemez. Aboneliklerinizi iyzico ya da PayTR Direkt’ten, tek seferlik satışlarınızı banka POS’unuzdan alabilirsiniz.
Kart numarası benim sitemde saklanıyor mu?
Hayır. Kart ödeme kuruluşunda saklanır; sitenizde yalnız kartı temsil eden anahtar ile kartın son dört hanesi gibi gösterim bilgileri durur. Yenileme çekimi bu anahtarla yapılır.
Ücretsiz sürümde abonelik var mı?
Evet. Invum POS Lite, iyzico ve PayTR ile WooCommerce Subscriptions desteğini ücretsiz sunar. WooCommerce Subscriptions eklentisinin kendisi ise WooCommerce’in ücretli eklentisidir.
